شرکت تعاونی چیست؟

شرکت تعاونی با نام لاتین  co-operative شرکتی است که اشخاصی هم صنف مانند دوست، فامیل یا همشهری برای دستیابی به منافع مشترک با هم مشارکت می کنند. اولین ثبت شرکت تعاونی در  انگلستان و در سال ۱۷۶۹ بین تعدادی پارچه باف تشکیل شد ولی به علت عدم اعتماد اعضا به هم، خیلی زود از بین رفت! اما در سال ۱۸۴۴  شرکت تعاونی رشدال با ۲۸ نفر انگلیسی تاسیس شد که هدف آن فروش مواد غذایی و لباس و تهیه ساختمان برای اعضایش بود. جالب است بدانید سرمایه این شرکت فقط ۲۸ لیره بود و هر کدام  از شرکا در هفته چند پنی می پرداختند تا سرمایه به ۲۸ لیره افزایش یافت. که ۱۰ لیره از این سرمایه صرف تهیه مغازه ای جهت فروش شد و مابقی کالاهایی مانند آرد، قند، کره و دو بسته شمع شد. ۲ روز در هفته شرکا مبادرت به فروش اجناس این مغازه می کردند. بعد از مدتی به تعداد شرکا اضافه شد و سرمایه شرکت نیز زیادتر شد. بنابراین اعضا می توانستند تمام روزهای هفته نیز مغازه را باز کنند و اجناس خود را بفروش برسانند و بدین ترتیب سود بیشتری کسب نمایند. سرمایه این شرکت هم اکنون بیش از ۷۰۰ ملیون لیره و تعداد اعضایش بیش از ۱۱ ملیون نفر می باشد و کالاهایی که به فروش می رسد از گهواره بدو تولد تا مراسم تدوین می باشد. در ضمن مسئول یکی از بزرگترین بانک های انگلستان و شرکت های بیمه نیز گشته است.

بنابراین کار اینگونه شرکت ها بدین شکل است که برای تهیه مسکن یا خرید مایحتاج، کسب اعتبار و وام می دهند. یکی از کارهای متداول در شرکت تعاونی تهیه کالاهای مورد نیاز اعضای شرکت می باشد که ابتدا پول های جزئی اعضا جمع می گردد تا کالا خریداری شود، سپس آن کالا را با سود بسیار کم به اعضا می فروشند این کار باعث می شود کالا بدون واسطه کاذب با مبلغ بسیار کمتر در دسترس اعضای شرکت قرار بگیرد. در یک شرکت تعاونی هر شخصی که دارای تنها یک سهم باشد، دارای یک حق رای می باشد و اگر شخصی دارای تعداد سهام بیشتری باشد، باز هم یک حق رای دارد.

قوانین شرکت تعاونی

قوانین حاکم بر یک شرکت تعاونی، در سال ۱۳۷۰ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و در دهه ۸۰ با خصوصی کردن بخش های دولتی، ثبت شرکت تعاونی از استقبال چشمگیری برخوردار شد. یکی  از محاسن اینگونه شرکت ها معافیت های مالیاتی بود که در قانون برای برخی از آنها مشخص نموده است.

فعالیت شرکت های تعاونی

ثبت شرکت های تعاونی را می توان از نظر نوع فعایت به شرکت های تولیدی و توزیعی تفکیک نمود که در شرکت های تولیدی صنایع کشاورزی، دامداری، پرورش و صید ماهی، شیلات، صنعت، معدن، عمران شهری، روستایی و عشایری فعالیت می کنند که در اینگونه صنایع یک واحد تولیدی شرکت را اداره میکند. شرکت تعاونی که فعالیت توزیعی دارد در امر تهیه و توزیع کالا، مسکن، خدمات و دیگر نیازمندی های اعضای تعاونی کار می کند. در صورتی که نوع فعالیت شرکت تعاونی هم تولیدی باشد و هم توزیعی، شرکت تعاونی تولیدی و توزیعی نامیده می شود. مانند انواع شرکت تعاونی های فعال در زمینه دامداری، کشاورزی، پرورش زنبور عسل که برای تامین نیازهای خود، تعاونی توزیعی محسوب می شوند.

اعضای شرکت تعاونی

شرکت های تعاونی ار نظر نوع عضویت نیز دو دسته اند. عام و خاص. که در شرکت تعاونی عام عضویت برای اعضا آزاد می باشد و حداقل با ۵۰۰ عضو تشکیل می شود. شرکت تعاونی خاص نیز برای گروه های خاص می باشد، مانند کارگران، دانشجویان، زنان، وکلا و … در ایران چندین گرایش برای شرکت های تعاونی داریم که به اختصار شامل: کشاورزی، صنعتی، معدنی، خدماتی، مسکن، فرش دستباف، تامین کننده نیاز تولید کنندگان، تامین کننده نیاز مصرف کنندگان، اعتبار، حمل و نقل، چند منظوره و منابع طبیعی می باشد.

 company-register-tavoni-850x350

میزان سرمایه شرکت تعاونی

در یک شرکت تعاونی کل سرمایه یا حداقل ۵۱% آن به وسیله اعضایش در اختیار تعاونی قرار می گیرد و ثبت شرکت تعاونی با اقدام مجمع موسس که شامل افراد واجد شرایط عضویت می باشد انجام می گردد. اعضای این مجمع عمومی ۷ نفر می باشد که ۳ نفر هیات موسس و ۱ نفر نماینده در اداره کل تعاون است که در اولین جلسه رسمی مجمع عمومی عادی، اساسنامه با موافقت اعضا بیان می شود و بررسی می گردد و اگر دو سوم اعضا آن را تایید نمایند دیگر اعضا که مخالف می باشند می توانند در همان جلسه تقاضای عضویت خود را پس بگیرند.

تصمیم گیرندگان شرکت های تعاونی مجمع های عمومی می باشند که هر عضو آن بدون در نظر گرفتن میزان سهام، دارای یک حق رای می باشد. در شرکت تعاونی ۲ نوع مجمع داریم. اولی مجمع عمومی عادی، که حداقل سالی یکبار تشکیل می گردد که بعد از سال مالی می باشد و در این مجمع می توان هیات مدیره و بازرس را برای ۲ سال آینده انتخاب کرد و تصمیماتی در مورد صورت های مالی و خط و مشی و برنامه تعاونی و تصویب بودجه جاری  و وام های درخواستی انجام داد. دومی مجمع عمومی فوق العاده می باشد که با تقاضای کتبی حداقل یک سوم اعضا، یا اکثریت اعضای هیات مدیره یا بازرسان شرکت قابل تشکیل است.

نحوه ثبت شرکت تعاونی :

ابتدا باید قبل از دریافت موافقت نامه از اداره تعاون ۳ مورد زیر را انجام داد:

  • تنظیم یک طرح پیشنهادی و دعوت به امضا از افراد واجد شرایط عضویت.
  • قید موارد زیر در طرح پیشنهادی
    1. ضرورت ثبت شرکت تعاونی
    2. دلایل توجیهی
    3. مشخص کردن میزان سرمایه مورد نیاز جهت ثبت
    4. تعداد داوطلبان به همراه مشخصات آنها
    5. میزان سهم لازم تادیه هر کدام از اعضا
    6. سوابق و مهارت های اعضا در رشته های فعالیت
    7. ذکر نام شعبه صندوق تعاون برای افتتاح حساب شرکت
    8. معرفی نمایده تام الاختیار

مدارک هیئت موسس برای ثبت شرکت :

  • کپی شناسنامه و مدارک تحصیلی اعضا
  • کپی گواهی پایان خدمت سربازی یا معافیت
  • گواهی عدم سوء پیشینه
  • سه قطعه عکس
  • در حالتی که گواهی یا حکم کارگزینی توسط کارکنان رسمی دولت ارائه شود گواهی پایان خدمت و عدم سوء پیشینه نیاز نمی باشد. اداره تعاون نیز بعد از دریافت تقاضای تاسیس شرکت تعاونی نهایت تا ۵ روز نظر موافق یا مخالف خود را اعلام می کند که اگر موافقت شد، اساسنامه و فرم های مورد نیاز به نماینده شرکت تعاونی داده می شود.

مدارک لازم برای ثبت تعاونی

  • مجوز اداره تعاون برای ثبت شرکت تعاونی
  • اساسنامه مورد تصویب شرکت تعاونی
  • دعوت نامه تشکیل اولین مجمع عمومی عادی
  • صورتجلسه اولین مجمع عمومی عادی دال بر تصویب اساسنامه و انتخاب اولین هیات مدیره و بازرس یا بازرسان
  • رسید پرداخت سرمایه شرکت طبق اساسنامه به صندوق تعاون
  • لیست اسامی و امضاء حاضرین در اولین مجمع عمومی عادی
  • لیست اسامی و مشخصات و نشانی اعضاء اولین هیات مدیره و بازرس یا بازرسان
  • قبولی کتبی اعضاء اولین هیات مدیره و بازرس یا بازرسان
  • صورتجلسه اولین هیات مدیره دال بر انتخاب رئیس و نایب رئیس و منشی هیات مدیره انتخاب صاحبان امضاء مجاز و اسامی و مشخصات آنها و مدیر عامل
  • ۱۰- تقاضانامه و شرکت نامه که بصورت اوراق چاپی توسط اداره ثبت شرکت قرار می گیرد.